Hợp nhất không gian văn hóa & phát triển chiến lược

Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/04/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã thống nhất hợp nhất ba tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình thành một khối thống nhất mang tên tỉnh Ninh Bình, chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/07/2025.

Sau sáp nhập, tỉnh Ninh Bình mới sở hữu quy mô ấn tượng:

  • Diện tích tự nhiên: Khoảng 3.942,61 km² (vươn lên vị trí lớn thứ 6 cả nước).
  • Quy mô dân số: Hơn 4,4 triệu người.
  • Không gian biển: Chiều bờ biển mở rộng gấp 5 lần, đạt hơn 88km, hướng ra vịnh Bắc Bộ.

Sự hòa quyện giữa ba dòng chảy văn hóa đặc sắc: Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình), vương triều Trần & văn hóa xứ Nam (Nam Định), cùng văn hóa Đông Sơn (Hà Nam) tạo nên kho tàng gần 5.000 di tích, mở ra không gian phát triển kinh tế di sản và công nghiệp văn hóa không giới hạn.

Động lực kinh tế & Hạ tầng chiến lược

Sở hữu vị trí chiến lược là “cửa ngõ” phía Nam Đồng bằng Bắc Bộ, tỉnh mới kết nối hoàn hảo qua các hành lang kinh tế Bắc – Nam, Đông – Tây và ven biển Vịnh Bắc Bộ.

Tính đến cuối năm 2024, tổng quy mô kinh tế toàn vùng ước đạt 310.282 tỷ đồng (xếp thứ 11/34); thu ngân sách đạt 55.018 tỷ đồng (xếp thứ 6/34); kim ngạch xuất khẩu đạt 17,56 tỷ USD.

Sự bổ trợ lẫn nhau giữa ba trung tâm: Ninh Bình (Đổi mới sáng tạo & Di sản) – Nam Định (Văn hóa, Giáo dục & Kinh tế biển) – Hà Nam (Công nghiệp công nghệ cao) tạo thành chuỗi giá trị toàn diện.

Khát vọng vươn tầm Thành phố trực thuộc Trung ương

Hợp nhất không chỉ là bài toán vĩ mô về địa giới, mà còn gửi gắm kỳ vọng của hơn 4,4 triệu người dân về một bộ máy hành chính tinh gọn, minh bạch, hạ tầng đồng bộ và chất lượng sống nâng cao.

Với tiềm năng vượt trội, Đảng bộ và nhân dân tỉnh Ninh Bình mới quyết tâm đoàn kết, biến thách thức thành động lực, sớm hiện thực hóa mục tiêu đưa tỉnh nhà trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Nguồn tham khảo: Báo Ninh Bình

1. Tháng 6/1965 – Thành lập tỉnh Nam Hà

Sáp nhập hai tỉnh Nam Định và Hà Nam thành tỉnh Nam Hà nhằm tinh giản bộ máy và tập trung nguồn lực phục vụ kháng chiến. Tỉnh lỵ đặt tại TP. Nam Định (gồm 2 thị xã và 12 huyện).

2. Ngày 27/12/1975 – Thành lập tỉnh Hà Nam Ninh

Quốc hội khóa VI quyết định hợp nhất tỉnh Nam Hà và tỉnh Ninh Bình thành tỉnh Hà Nam Ninh. Quy mô rộng lớn với diện tích ~3.763 km² và dân số ~3,15 triệu người (tính đến năm 1991).

3. Ngày 26/12/1991 – Chia tách tỉnh Hà Nam Ninh

Quốc hội khóa IX chia tách tỉnh thành hai tỉnh độc lập:

  • Tỉnh Nam Hà: Gồm TP. Nam Định, thị xã Hà Nam (nay là Phủ Lý) và 11 huyện.
  • Tỉnh Ninh Bình: Gồm thị xã Ninh Bình, Tam Điệp và 6 huyện trực thuộc.

4. Ngày 06/11/1996 – Chia tiếp tỉnh Nam Hà

Tỉnh Nam Hà tiếp tục được tách thành hai tỉnh riêng biệt là Hà Nam và Nam Định ổn định tổ chức cho đến giai đoạn đổi mới.

5. Ngày 30/06/2025 – Tái lập tỉnh Ninh Bình (mới)

Theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, ba tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình chính thức sáp nhập trở lại thành một khối thống nhất dưới tên gọi tỉnh Ninh Bình.

TỈNH HÀ NAM (CŨ)

Vị trí & Địa lý: Nằm ở cửa ngõ phía Nam Thủ đô Hà Nội, thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng. Tiếp giáp Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Thái Bình và Hòa Bình.

  • Diện tích: Khoảng 860 km².
  • Dân số: Khoảng 900.000 người (2023).
  • Hành chính: Gồm 6 đơn vị (TP. Phủ Lý, thị xã Duy Tiên và 4 huyện: Kim Bảng, Thanh Liêm, Bình Lục, Lý Nhân).

Đặc trưng: Nổi bật với khu du lịch tâm linh tầm cỡ quốc gia Chùa Tam Chúc, các làng nghề lâu đời (trống Đọi Tam, dệt Nha Xá) cùng tốc độ phát triển công nghiệp công nghệ cao năng động.

TỈNH NAM ĐỊNH (CŨ)

Vị trí & Địa lý: Nằm ở phía Nam Đồng bằng sông Hồng, có đường bờ biển dài hơn 72 km giáp Vịnh Bắc Bộ, tạo lợi thế lớn về kinh tế biển và thủy hải sản.

  • Diện tích: Khoảng 1.668 km².
  • Dân số: Khoảng 1,8 triệu người (2023).
  • Hành chính: Gồm 10 đơn vị (1 thành phố Nam Định và 9 huyện).

Đặc trưng: Vùng đất văn hiến lịch sử, nơi phát tích vương triều Trần (Phủ Thiên Trường), nổi tiếng với trung tâm tín ngưỡng Phủ Dầy, Chợ Viềng và truyền thống hiếu học, khoa bảng hàng đầu cả nước.

TỈNH NINH BÌNH (CŨ)

Vị trí & Địa lý: Nằm ở cực Nam vùng Đồng bằng sông Hồng, là cầu nối giao thông chiến lược giữa miền Bắc và miền Trung.

  • Diện tích: Khoảng 1.386 km².
  • Dân số: Khoảng 990.000 người (2023).
  • Hành chính: Gồm 8 đơn vị (TP. Ninh Bình, thị xã Tam Điệp và 6 huyện).

Đặc trưng: Lưu giữ dấu ấn Cố đô Hoa Lư hào hùng thời Đinh – Lê, sở hữu Quần thể di sản thế giới Tràng An, chùa Bái Đính và hệ sinh thái du lịch sinh thái tầm cỡ quốc tế.

]